امروز سه شنبه 1400/08/04
Skip to main content

منشورات پژوهشکده

میراث استاد

مسیر انقلاب ما با مسیر عالم مدرن یکی نیست؛
این می خواهد دنیا را دینی کند در صورتی که آن می خواهد دین را دنیوی کند؛
این ملکوتی و قدسی به عالم نگاه می کند و آن دیگری نگاه سکولاریستی دارد؛
این می خواهد ملکوتیان و قدسیان و انبیاء و اولیاء در دنیا راه را نشان دهند اما آن می خواهد همه این ها را کنار بگذارد.
منبع: کتاب تحول علوم انسانی
من چیزی مهمتر از این مطلب نداشتم که به شما بگویم:
حیات، این نیست که امروز داریم و این ها مشکلاتی نیست که با آن دست به گریبان هستیم. رنج این نیست که امروز می کشیم و تلخی، این نیست که امروز می چشیم. دشواری این نیست که ما می بینیم ... اگر تلخی است، تلخی پس از مرگ است و اگر رنجی هست، رنج آنجاست و اگر لذتی هم انسان بچشد، لذت این جهانی، لذت نیست؛ بلکه لذت آنجاست. چرا هنگامی که چاره از دست رفت، انسان متوجه مسئله شود؟ مسئله ای به این مهمی را چرا هنگامی بفهمیم که نتوانیم حل کنیم؟!
دوماهنامه تربیتی اخلاقی خلق، شماره ۶۲ و ۶۳
ایمان رسمی که برای حرکت از ظلمت به نور لازم است با ایمان اسمی تفاوت دارد؛
با ولایت تحقق می یابد و ولایت، با علوم انسانی - اسلامی است.
البته وقتی علوم انسانی - اسلامی و اقتصاد اسلامی استخراج گردد و قوانین اسلامی بر مبنای آن وضع شود، قوه مجریه باید بر همان اساس عمل کند، که تا آن مرحله راهی دراز در پیش است.
دوماهنامه تربیتی اخلاقی خلق، شماره ۶۲ و ۶۳
الان جنگ در مراکز علمی واقع می شود؛
و خطرش همینجاست یعنی مراکزی که محل نشر و ترویج علوم انسانی غرب است ... ما در عصری هستیم که آمریکا، اروپا و کلا غرب می گویند: خود خلق باید ببیند چه کار کنند ... مراجع تقلید ما نماز، روزه، حج و جهاد را می نویسند ولی آنان اقتصاد و علوم تربیتی و سیاست و مدیریت و .. را تنظیم می کنند.
دوماهنامه تربیتی اخلاقی خلق، شماره ۶۲ و ۶۳

صوت

ویدئو

تصاویر

آثار استاد

بیشتر
کتاب

تفکر

  • سال نشر: ۱۳۹۷
  • قطع: رقعی
  • تعداد صفحه: ۹۶
  • شابک: 978-600-441-139-4
  • ناشر: دفتر نشر معارف
معرفی کتاب

حجت الاسلام و المسلمین ترخان در گفت و گویی اولویت های پژوهشی مطالعات علوم انسانی قرآنی را برشمرد.

 گروه تخصصی علوم انسانی قرآنی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی در راستای دستیابی به مبانی آموزه‌های وحیانی در خصوص علوم انسانی در سال ۱۳۸۹ ذیل پژوهشکده حکمت و دین پژوهی پژوهشگاه تأسیس و به صورت مشخص وظایف و اهدافی را در نظر دارد ازجمله: «دستیابی» به مبانی، اصول، مفاهیم و روش‌های حل مسائل بر اساس آموزه‌های وحیانی در خصوص علوم انسانی؛ «پاسخ‌یابی» جهت نیازها و پرسش‌های روزآمد در حیطه علوم انسانی با بهره‌گیری از آیات قرآن و آموزه‌های وحیانی؛ «داوری» نسبت به مبانی، اصول، تک گزاره‌ها و روش‌های حل مسائل طرح شده از سوی صاحبان علوم بشری با محک قرآن و آموزه‌های وحیانی در خصوص علوم انسانی؛ « نظریه‌پردازی‌» در موضوعات و روش‌های حل مسئله در خصوص علوم انسانی بر اساس آموزه‌های وحیانی؛ «ارائه نظام‌واره» در خصوص علوم انسانی بر اساس آموزه‌های وحیانی در راستای سلسله گفتگوها با مدیران گروه‌های علمی پژوهشکده‌های پژوهشگاه، سراغ حجت‌الاسلام والمسلمین قاسم ترخان مدیر گروه تخصصی علوم انسانی قرآنی پژوهشکده حکمت‌و دین‌پژوهی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی رفتیم. در این بخش نظر شما را به گفتگو با ایشان جلب می نمائیم:

با سلام و خدا قوت؛ اولویتهای سال ۱۴۰۰ گروه تخصصی علوم انسانی قرآنی چیست؟

ضمن تشکر بابت وقتی که برای بررسی برنامه های این گروه قرار دادید در این خصوص باید گفت که تهیه برنامه اجرایی گروه بر طبق نقشه راه از اولویت ها ما در سال جدید است. همچنین تحقق مباحثی که در بخش اول برنامه نقشه راه (مبانی علوم انسانی قرآنی) قرار دارد؛ از دیگر اولویت هاست که از آن جمله می توان به تولید پارادایم قرآن بنیان علوم انسانی اشاره کرد که در حال حاضر دو طرح در این زمینه در دست اجرا قرار دارد.

در خصوص فعالیت های گروه و گستره آنها توضیح دهید؟

بر اساس نقشه راهی که تدارک دیده شده است، فعالیت‌های گروه تخصصی علوم انسانی قرآنی باید در محورهای زیر سامان پیدا کند:
۱. تولید پارادایم مربوط به علوم انسانی قرآنی؛
۲. تولید شبکه مسائل (شبکه مسائلی که باید بر قرآن عرضه شود تا استنطاق صورت گیرد)؛
۳. تولید روش استنطاق از قرآن برای پاسخ به مسائل؛
۴. استخراج نظریه‌های کلان و اهنما (قواعد قرآنی علوم انسانی)؛
۵. استخراج پاسخ‌ها به شبکه مسائل، در قالب نظریه¬ها به زبان علوم انسانیِ موجود (با رویکرد تطبیقی و انتقادی)؛
۶. شبکه‌سازی از نظریه برای دستیابی به ساختار یک علم و دستگاه علمی در علوم انسانی؛
۷. تولید امتداد نظریه‌های علوم انسانی قرآنی در علوم دیگر و در حل مسائل میان‌رشته‌ای.

همچنین باید اشاره کنم برای تحقق این محورها، تاکنون پژوهش‌هایی درباره پیراانگاره‌ها یعنی امکان، جواز، فائده‌مندی، ضرورت و همچنین مبانی علوم انسانی انجام شده یا در دست انجام است که به چند مورد اشاره می کنم:
۱. مبانی حقوق از دیدگاه قرآن
۲. مبانی نظری جهان فرهنگی قرآن
۳. مبانی سیاست در قرآن کریم
۴. مبانی قرآن‌شناختی علوم انسانی
۵. مبـانی سبـک زندگی اسلامـی از منظر قـرآن
۶. فلسفه اجتماعی در قرآن
۷. مبانی انسان‌شناختی از منظر علوم قرآن
۸. مبانی مدیریت در قرآن
۹. مبانی و اصول حقوق کیفری از منظر قرآن کریم
۱۰. مبانی اخلاق در قرآن کریم
۱۱. مبانی معرفت‌شناختی علوم انسانی از منظر قرآن
۱۲. مبانی جهان‌شناختی علوم انسانی از منظر قرآن
۱۳. مبانی تربیت از منظر قرآن
۱۴. مبانی روان‌شناسی از منظر قرآن کریم
۱۵. مبانی اقتصاد از منظر قرآن
۱۶. مبانی جامعه شناسی در قرآن
۱۷. مبانی حقوق بین‌الملل در قرآن کریم
۱۸. مبانی هنر در قرآن
۱۹. مبانی علوم شناختی و قرآن
۲۰. پارادایم شبکه‌ای قرآن بنیان
۲۱. پارادایم قرآنی علوم انسانی

چند رخداد مهم پژوهشی اعم از نشست، کرسی و غیره برای برگزاری در سال ۱۴۰۰ برنامه ریزی شده است؟

مطابق برنامه سال ۱۴۰۰، پیش‌بینی برگزاری حداقل ۶ کرسی ترویجی و نشست علمی تا پایان سال صورت گرفته است که تاکنون دو عنوان آن به شرح ذیل برگزار شده است.
۱. نشست علمی نقد “کتاب فلسفه حقوق (مبانی و منابع)” با ارائه حجت‌الاسلام و المسلمین سعید داودی و نقد علمی حجج اسلام آقایان محمدجواد ارسطا و ابوالقاسم مقیمی
۲. کرسی ترویجی “ماهیت استرشادی حیات اجتماعی” با ارائه حجت‌الاسلام و المسلمین غلامرضا بهروزی‌لک و نقد علمی حجج اسلام آقایان کریم خان‌محمدی و سیدحسین فخرزارع

آیا برنامه‌ای برای برگزاری نشست‌های مشترک با دیگر مراکز پژوهشی نیز دارید؟

تلاش گروه آن است که حتی‌المقدور نشست‌ها، کرسی‌ها و همایش‌های مربوطه را با همکاری و مشارکت دیگر مراکز هم‌سو برگزار نماید. نشست مشترک با کارگروه مرجعیت علمی قرآن یکی از این برنامه‌ها است.

از تحقیقات جاری در گروه و آثاری که به مرحله چاپ و انتشار رسیده اند، برایمان بگویید؟

گروه قریب به یازده اثر تحقیقاتی (موظفی یا قراردادی) در حال انجام به صورت استدامه‌ای دارد. از ابتدای سال جدید دو طرحنامه پژوهشی به تصویب رسیده است که محققان محترم فرایند نگارش این تحقیقات را آغاز نموده‌اند و قریب به هفت عنوان جدید نیز در دست اقدام است که در انتظار تصویب اصل عنوان و طرح اجمالی این پژوهش‌ها هستیم که به محض تصویب، وارد مرحله نگارش و بررسی و تصویب طرحنامه می‌شوند.

لازم به ذکر است تا کنون ۳ عنوان از تحقیقات گروه به زیور طبع آراسته شده و در حال حاضر ۴ عنوان از تحقیقات در نوبت چاپ از سوی سازمان انتشارات هستند که امیدواریم تا پایان سال به جامعه علمی ارائه گردند.

در انتهای این گفتگو، مهمترین دغدغه شما به عنوان مدیر گروه تخصصی علوم انسانی قرآنی در سال ۱۴۰۰ چیست؟

اولا: آثاری که تولید می‌شود قرآنی باشد و از منابع تفسیری به نحو وافری استفاده کرده باشد ثانیا از استحکام لازم برخوردار باشد و در جامعه علمی و نخبگانی مورد اقبال قرار گیرد و ثانیا امتداد مبانی را در علوم مختلف نشان دهد و صرفا به کلیات اکتفا نشود

*منبع:پژوهشگاه تحول

 

حجت الاسلام و المسلمین ترخان در گفت و گویی اولویت های پژوهشی مطالعات علوم انسانی قرآنی را برشمرد.

 گروه تخصصی علوم انسانی قرآنی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی در راستای دستیابی به مبانی آموزه‌های وحیانی در خصوص علوم انسانی در سال ۱۳۸۹ ذیل پژوهشکده حکمت و دین پژوهی پژوهشگاه تأسیس و به صورت مشخص وظایف و اهدافی را در نظر دارد ازجمله: «دستیابی» به مبانی، اصول، مفاهیم و روش‌های حل مسائل بر اساس آموزه‌های وحیانی در خصوص علوم انسانی؛ «پاسخ‌یابی» جهت نیازها و پرسش‌های روزآمد در حیطه علوم انسانی با بهره‌گیری از آیات قرآن و آموزه‌های وحیانی؛ «داوری» نسبت به مبانی، اصول، تک گزاره‌ها و روش‌های حل مسائل طرح شده از سوی صاحبان علوم بشری با محک قرآن و آموزه‌های وحیانی در خصوص علوم انسانی؛ « نظریه‌پردازی‌» در موضوعات و روش‌های حل مسئله در خصوص علوم انسانی بر اساس آموزه‌های وحیانی؛ «ارائه نظام‌واره» در خصوص علوم انسانی بر اساس آموزه‌های وحیانی در راستای سلسله گفتگوها با مدیران گروه‌های علمی پژوهشکده‌های پژوهشگاه، سراغ حجت‌الاسلام والمسلمین قاسم ترخان مدیر گروه تخصصی علوم انسانی قرآنی پژوهشکده حکمت‌و دین‌پژوهی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی رفتیم. در این بخش نظر شما را به گفتگو با ایشان جلب می نمائیم:

با سلام و خدا قوت؛ اولویتهای سال ۱۴۰۰ گروه تخصصی علوم انسانی قرآنی چیست؟

ضمن تشکر بابت وقتی که برای بررسی برنامه های این گروه قرار دادید در این خصوص باید گفت که تهیه برنامه اجرایی گروه بر طبق نقشه راه از اولویت ها ما در سال جدید است. همچنین تحقق مباحثی که در بخش اول برنامه نقشه راه (مبانی علوم انسانی قرآنی) قرار دارد؛ از دیگر اولویت هاست که از آن جمله می توان به تولید پارادایم قرآن بنیان علوم انسانی اشاره کرد که در حال حاضر دو طرح در این زمینه در دست اجرا قرار دارد.

در خصوص فعالیت های گروه و گستره آنها توضیح دهید؟

بر اساس نقشه راهی که تدارک دیده شده است، فعالیت‌های گروه تخصصی علوم انسانی قرآنی باید در محورهای زیر سامان پیدا کند:
۱. تولید پارادایم مربوط به علوم انسانی قرآنی؛
۲. تولید شبکه مسائل (شبکه مسائلی که باید بر قرآن عرضه شود تا استنطاق صورت گیرد)؛
۳. تولید روش استنطاق از قرآن برای پاسخ به مسائل؛
۴. استخراج نظریه‌های کلان و اهنما (قواعد قرآنی علوم انسانی)؛
۵. استخراج پاسخ‌ها به شبکه مسائل، در قالب نظریه¬ها به زبان علوم انسانیِ موجود (با رویکرد تطبیقی و انتقادی)؛
۶. شبکه‌سازی از نظریه برای دستیابی به ساختار یک علم و دستگاه علمی در علوم انسانی؛
۷. تولید امتداد نظریه‌های علوم انسانی قرآنی در علوم دیگر و در حل مسائل میان‌رشته‌ای.

همچنین باید اشاره کنم برای تحقق این محورها، تاکنون پژوهش‌هایی درباره پیراانگاره‌ها یعنی امکان، جواز، فائده‌مندی، ضرورت و همچنین مبانی علوم انسانی انجام شده یا در دست انجام است که به چند مورد اشاره می کنم:
۱. مبانی حقوق از دیدگاه قرآن
۲. مبانی نظری جهان فرهنگی قرآن
۳. مبانی سیاست در قرآن کریم
۴. مبانی قرآن‌شناختی علوم انسانی
۵. مبـانی سبـک زندگی اسلامـی از منظر قـرآن
۶. فلسفه اجتماعی در قرآن
۷. مبانی انسان‌شناختی از منظر علوم قرآن
۸. مبانی مدیریت در قرآن
۹. مبانی و اصول حقوق کیفری از منظر قرآن کریم
۱۰. مبانی اخلاق در قرآن کریم
۱۱. مبانی معرفت‌شناختی علوم انسانی از منظر قرآن
۱۲. مبانی جهان‌شناختی علوم انسانی از منظر قرآن
۱۳. مبانی تربیت از منظر قرآن
۱۴. مبانی روان‌شناسی از منظر قرآن کریم
۱۵. مبانی اقتصاد از منظر قرآن
۱۶. مبانی جامعه شناسی در قرآن
۱۷. مبانی حقوق بین‌الملل در قرآن کریم
۱۸. مبانی هنر در قرآن
۱۹. مبانی علوم شناختی و قرآن
۲۰. پارادایم شبکه‌ای قرآن بنیان
۲۱. پارادایم قرآنی علوم انسانی

چند رخداد مهم پژوهشی اعم از نشست، کرسی و غیره برای برگزاری در سال ۱۴۰۰ برنامه ریزی شده است؟

مطابق برنامه سال ۱۴۰۰، پیش‌بینی برگزاری حداقل ۶ کرسی ترویجی و نشست علمی تا پایان سال صورت گرفته است که تاکنون دو عنوان آن به شرح ذیل برگزار شده است.
۱. نشست علمی نقد “کتاب فلسفه حقوق (مبانی و منابع)” با ارائه حجت‌الاسلام و المسلمین سعید داودی و نقد علمی حجج اسلام آقایان محمدجواد ارسطا و ابوالقاسم مقیمی
۲. کرسی ترویجی “ماهیت استرشادی حیات اجتماعی” با ارائه حجت‌الاسلام و المسلمین غلامرضا بهروزی‌لک و نقد علمی حجج اسلام آقایان کریم خان‌محمدی و سیدحسین فخرزارع

آیا برنامه‌ای برای برگزاری نشست‌های مشترک با دیگر مراکز پژوهشی نیز دارید؟

تلاش گروه آن است که حتی‌المقدور نشست‌ها، کرسی‌ها و همایش‌های مربوطه را با همکاری و مشارکت دیگر مراکز هم‌سو برگزار نماید. نشست مشترک با کارگروه مرجعیت علمی قرآن یکی از این برنامه‌ها است.

از تحقیقات جاری در گروه و آثاری که به مرحله چاپ و انتشار رسیده اند، برایمان بگویید؟

گروه قریب به یازده اثر تحقیقاتی (موظفی یا قراردادی) در حال انجام به صورت استدامه‌ای دارد. از ابتدای سال جدید دو طرحنامه پژوهشی به تصویب رسیده است که محققان محترم فرایند نگارش این تحقیقات را آغاز نموده‌اند و قریب به هفت عنوان جدید نیز در دست اقدام است که در انتظار تصویب اصل عنوان و طرح اجمالی این پژوهش‌ها هستیم که به محض تصویب، وارد مرحله نگارش و بررسی و تصویب طرحنامه می‌شوند.

لازم به ذکر است تا کنون ۳ عنوان از تحقیقات گروه به زیور طبع آراسته شده و در حال حاضر ۴ عنوان از تحقیقات در نوبت چاپ از سوی سازمان انتشارات هستند که امیدواریم تا پایان سال به جامعه علمی ارائه گردند.

در انتهای این گفتگو، مهمترین دغدغه شما به عنوان مدیر گروه تخصصی علوم انسانی قرآنی در سال ۱۴۰۰ چیست؟

اولا: آثاری که تولید می‌شود قرآنی باشد و از منابع تفسیری به نحو وافری استفاده کرده باشد ثانیا از استحکام لازم برخوردار باشد و در جامعه علمی و نخبگانی مورد اقبال قرار گیرد و ثانیا امتداد مبانی را در علوم مختلف نشان دهد و صرفا به کلیات اکتفا نشود

*منبع:پژوهشگاه تحول

 

نظر شما

captcha